Epilepsiechirurgie:
voor wie en wanneer?

Epilepsiechirurgie:
voor wie en wanneer?
Epilepsiechirurgie: voor wie?

Op bijna alle leeftijden is een chirurgische behandeling mogelijk. De aanpak kan variëren. Bij jonge kinderen zijn onder andere aanlegstoornissen de oorzaak van therapieresistente aanvallen. In dat geval is het soms beter vroegtijdig te opereren vanwege het goede functionele herstel op jonge leeftijd en de verbetering van de psychomotorische ontwikkeling.

Groepen die in aanmerking komen voor epilepsiechirurgie:

Als men niet (meer) goed reageert op de anti-epileptica en aanvallen blijft houden 
Bij ongeveer een kwart (25 procent) van de mensen met epilepsie slaan medicijnen niet aan en lukt het niet om aanvalsvrij te worden. Als er drie soorten anti-epileptica zijn geprobeerd en de aanvallen blijven bestaan, is de kans heel klein om nog  aanvalsvrij te worden met een ander medicijn. Dan is het de moeite  waard te kijken of een hersenoperatie kan helpen.

Mensen met speciale vormen van epilepsie 
Bij sommige vormen van epilepsie weten we dat bijna iedereen aanvallen houdt, welk medicijn we ook proberen. De epilepsie kan bedreigend zijn voor het leer- of denkvermogen, of het kind kan in een status epilepticus belanden: een toestand waarbij de epileptische aanvallen niet meer vanzelf stoppen. De gespecialiseerde (kinder)neuroloog weet om welke speciale vormen van epilepsie het gaat en wanneer een operatie verantwoord en veilig is. 

Epilepsiechirurgie: wanneer? 

De (kinder)neuroloog of kinderarts heeft op de hersenscan een afwijking in de hersenen gezien. Deze afwijking veroorzaakt waarschijnlijk de epileptische aanvallen. 

Wanneer is een hersenoperatie mogelijk? 
Drie zaken spelen mee:

  • In de hersenen is één bepaald gebied (epilepsiehaard) aan te wijzen als de oorzaak van de epileptische aanvallen. Vaak zijn dit een deel van de slaapkwab (temporaalkwab) of de voorhoofdskwab (frontaalkwab)
  • Wij moeten de epilepsiehaard kunnen verwijderen zonder belangrijke lichaamsfuncties te beschadigen. Er volgt géén operatie als blijkt dat er kans is op verlamming, verlies van spraak, geheugenverlies of verlies van andere belangrijke hersenfuncties, zoals bewegen of leren.
  • Wij schatten de kans dat u of uw kind na de operatie aanvalsvrij is of aanzienlijk minder aanvallen heeft, groot in.
Wat is epilepsiechirurgie?

Epilepsiechirurgie is een hersenoperatie met als doel de epileptische aanvallen te stoppen. Zo’n operatie wordt gedaan door een neurochirurg. Voor patiënten die er voor in aanmerking komen is epilepsiechirurgie vaak een succesvolle behandeling.

Vijftig tot tachtig procent heeft daarna geen aanvallen meer en een groot deel van de patiënten kan de medicijnen geheel af bouwen.

Afgewezen voor epilepsiechirurgie:
en nu?

De helft van de patiënten moeten wij helaas afwijzen voor epilepsiechirurgie. Wij zijn er dan bijvoorbeeld niet achter gekomen waar de aanvallen beginnen. Of de aanvallen ontstaan in een gebied waarin we niet veilig kunnen opereren. 

De neuroloog bespreekt met u wat de vervolgmogelijkheden zijn. Binnen het UMC Utrecht Hersencentrum doen we veel onderzoek naar nieuwe methoden voor onderzoek en behandeling van epilepsie. Wellicht is er in de toekomst wel een operatie mogelijk.

Patiënten die niet volledig aanvalsvrij worden, hebben vaak wel veel minder aanvallen en een betere kwaliteit van leven.

Epilepsie-
chirurgie: voor
wie en wanneer?
Epilepsiechirurgie: voor wie?

Op bijna alle leeftijden is een chirurgische behandeling mogelijk. De aanpak kan variëren. Bij jonge kinderen zijn onder andere aanlegstoornissen de oorzaak van therapieresistente aanvallen. In dat geval is het soms beter vroegtijdig te opereren vanwege het goede functionele herstel op jonge leeftijd en de verbetering van de psychomotorische ontwikkeling.

Groepen die in aanmerking komen voor epilepsiechirurgie:

Als men niet (meer) goed reageert op de anti-epileptica en aanvallen blijft houden 
Bij ongeveer een kwart (25 procent) van de mensen met epilepsie slaan medicijnen niet aan en lukt het niet om aanvalsvrij te worden. Als er drie soorten anti-epileptica zijn geprobeerd en de aanvallen blijven bestaan, is de kans heel klein om nog  aanvalsvrij te worden met een ander medicijn. Dan is het de moeite  waard te kijken of een hersenoperatie kan helpen.

Mensen met speciale vormen van epilepsie 
Bij sommige vormen van epilepsie weten we dat bijna iedereen aanvallen houdt, welk medicijn we ook proberen. De epilepsie kan bedreigend zijn voor het leer- of denkvermogen, of het kind kan in een status epilepticus belanden: een toestand waarbij de epileptische aanvallen niet meer vanzelf stoppen. De gespecialiseerde (kinder)neuroloog weet om welke speciale vormen van epilepsie het gaat en wanneer een operatie verantwoord en veilig is. 

Epilepsiechirurgie: wanneer? 

De (kinder)neuroloog of kinderarts heeft op de hersenscan een afwijking in de hersenen gezien. Deze afwijking veroorzaakt waarschijnlijk de epileptische aanvallen. 

Wanneer is een hersenoperatie mogelijk? 
Drie zaken spelen mee:

  • In de hersenen is één bepaald gebied (epilepsiehaard) aan te wijzen als de oorzaak van de epileptische aanvallen. Vaak zijn dit een deel van de slaapkwab (temporaalkwab) of de voorhoofdskwab (frontaalkwab)
  • Wij moeten de epilepsiehaard kunnen verwijderen zonder belangrijke lichaamsfuncties te beschadigen. Er volgt géén operatie als blijkt dat er kans is op verlamming, verlies van spraak, geheugenverlies of verlies van andere belangrijke hersenfuncties, zoals bewegen of leren.
  • Wij schatten de kans dat u of uw kind na de operatie aanvalsvrij is of aanzienlijk minder aanvallen heeft, groot in.
Wat is epilepsiechirurgie?

Epilepsiechirurgie is een hersenoperatie met als doel de epileptische aanvallen te stoppen. Zo’n operatie wordt gedaan door een neurochirurg. Voor patiënten die er voor in aanmerking komen is epilepsiechirurgie vaak een succesvolle behandeling.

Vijftig tot tachtig procent heeft daarna geen aanvallen meer en een groot deel van de patiënten kan de medicijnen geheel af bouwen.

Afgewezen voor epilepsiechirurgie:
en nu?

De helft van de patiënten moeten wij helaas afwijzen voor epilepsiechirurgie. Wij zijn er dan bijvoorbeeld niet achter gekomen waar de aanvallen beginnen. Of de aanvallen ontstaan in een gebied waarin we niet veilig kunnen opereren. 

De neuroloog bespreekt met u wat de vervolgmogelijkheden zijn. Binnen het UMC Utrecht Hersencentrum doen we veel onderzoek naar nieuwe methoden voor onderzoek en behandeling van epilepsie. Wellicht is er in de toekomst wel een operatie mogelijk.

Patiënten die niet volledig aanvalsvrij worden, hebben vaak wel veel minder aanvallen en een betere kwaliteit van leven.